Welke boor voor welk materiaal? (Snelle gids: hout, metaal, steen en tegels)
Je kiest de boor op het materiaal, niet op de maat alleen. Kort samengevat: een houtboor (met centreerpunt) voor hout en plaat, een metaalboor (HSS) voor metaal, inox en kunststof, een steen- of betonboor met hardmetalen punt voor muur en beton, en een tegel- of diamantboor voor tegels, gres en keramiek. Een verkeerde boor draait niet alleen trager, hij scheurt hout uit, verbrandt in metaal of barst je tegel. De punt, de spiraal en het materiaal van de boor zijn telkens op één soort ondergrond afgestemd.
Welke boor gebruik je voor jouw klus? In het borenassortiment van DHZ-Proshop vind je houtboren, metaalboren, steenboren, tegelboren en diamantboren, elk voor een ander materiaal en een andere machine. Deze gids zet ze snel op een rij.
Overzicht: welke boor voor welk materiaal?
Bekijk het volledige borenassortiment in onze webshop. De tabel koppelt het materiaal aan het juiste boortype.
| Materiaal | Beste boor | Kenmerk |
|---|---|---|
| Hout, spaanplaat, MDF | Houtboor | Centreerpunt + snijlippen, geen slagboren |
| Staal, inox, aluminium, kunststof | Metaalboor HSS | 118°/135° punt, HSS-G of cobalt voor inox |
| Baksteen, snelbouw, beton | Steen- of betonboor | Hardmetalen punt, met klop-/hamerstand |
| Tegels, gres, keramiek, glas | Tegelboor of diamantboor | Speerpunt of diamantrand, zonder klopfunctie |
Plank, balk, spaanplaat of MDF? De houtboor met centreerpunt zet zichzelf en boort een schoon, recht gat zonder uitlopen.
Staal, aluminium of roestvast staal? Een HSS-metaalboor (cobalt voor inox) boort koel en netjes, mits het juiste toerental.
Muur, baksteen of beton voor een plug? Een steen-/betonboor met hardmetalen punt en klopfunctie hakt zich vlot door.
Wand- of vloertegel, gres of keramiek? Een tegelboor of diamantboor boort zonder klopfunctie, zodat de tegel niet barst.
Begin bij het materiaal en de machine
De eerste vraag is niet "welke maat", maar "welk materiaal en met welke machine". Hout, metaal, steen en tegels vragen elk een ander puntontwerp, een andere spiraal en een ander boormateriaal. Daarnaast bepaalt je machine mee de keuze: een gewone boormachine of accuschroevendraaier draait, terwijl een klopboor- of hamermachine ook slaat. Steen en beton wil je met klop boren; hout, metaal en tegels juist zonder.
Gebruik je de verkeerde boor op het verkeerde materiaal, dan zie je dat meteen: een steenboor in metaal glijdt en bot af, een metaalboor in beton wordt bot en verbrandt, en een klopboor in een tegel doet die barsten. Materiaal, boortype en machinestand horen bij elkaar.
Hout, spaanplaat en MDF: de houtboor
Voor hout, multiplex, spaanplaat en MDF gebruik je een houtboor. Het herkenbare centreerpunt in het midden zet de boor exact op zijn plaats, zodat hij niet wegloopt, en de twee scherpe snijlippen schaven een schoon gat zonder uitscheuren. Boor je dieper of grotere diameters, dan voeren slangenboren en speedboren de spanen vlot af.
Belangrijk: boor hout altijd zonder klopfunctie. De klopstand is voor steen; in hout zorgt die alleen voor een ruw, uitgescheurd gat. Voor een nette doorboring leg je best een stukje afvalhout achter het werkstuk, zodat de achterkant niet uitbreekt.
Metaal, inox en kunststof: de HSS-metaalboor
Voor staal, aluminium, koper en kunststof is de HSS-metaalboor de standaard. HSS (High Speed Steel) verdraagt de warmte die bij het boren van metaal vrijkomt. Voor taaier werk en zeker voor roestvast staal (inox) kies je een sterkere uitvoering: HSS-G (geslepen) of, nog beter, een cobaltboor (HSS-Co) die de hitte en hardheid van inox aankan.
Het geheim bij metaal is toerental en koeling: hoe groter de diameter of hoe harder het materiaal, hoe lager het toerental. Te snel boren in inox hardt het oppervlak en maakt de boor bot. Gebruik snijolie of een koelmiddel, oefen constante druk uit en boor zonder klopfunctie. Voor kunststof geldt hetzelfde principe als metaal: matig toerental zodat het materiaal niet smelt of scheurt.
Steen, baksteen en beton: de steen- of betonboor
Voor muur, baksteen, snelbouwsteen en beton gebruik je een steenboor (ook betonboor genoemd) met een hardmetalen punt. Die punt verbrijzelt de korrel van de steen, terwijl de klop- of hamerfunctie van je machine de slag levert. In zacht metselwerk volstaat een klopboormachine; in massief beton werk je vlotter met een SDS-boorhamer en bijbehorende SDS-boren.
Boor je voor een plug, dan moet de boormaat exact gelijk zijn aan de plugdiameter, niet groter (zie verder). Boor je een doorvoer in een buitenmuur, denk dan aan langere boren of een verlengstuk. Voor zeer harde of gewapende beton bestaan er versterkte uitvoeringen die ook een wapeningsijzer aankunnen, maar voor diamantgatzagen en kernboringen kijk je naar diamantboren.
Tegels, gres en keramiek: tegelboor of diamantboor
Tegels zijn hard én bros, dus hier is de regel simpel: nooit met klopfunctie boren. Voor gewone wandtegels en zachtere keramiek volstaat een tegelboor met scherpe speer- of pijlpunt, die het glazuur netjes aansnijdt zonder het te laten barsten. Voor hard gres (porselein), natuursteen en glas kies je een diamantboor: de met diamant bezette rand slijpt zich koel door het hardste materiaal.
Werk altijd op een laag toerental met water als koeling, zeker bij diamantboren: de koeling voert het slijpsel af en voorkomt oververhitting van de boor en barsten in de tegel. Plak eventueel een stukje schilderstape op het glazuur zodat de punt niet wegglijdt bij het aanzetten. Voor grotere doorvoeren (kranen, leidingen) gebruik je een tegel-gatzaag of diamantgatzaag.
Boormaat per plug: niet groter boren
Boor je voor een plug, dan bepaalt de plug de boormaat, en die moet exact kloppen. Een te groot gat laat de plug meedraaien of uittrekken; de houdkracht verdwijnt. De vuistregel: de boordiameter is gelijk aan de plugdiameter.
| Plug | Boormaat | Typische schroef |
|---|---|---|
| Plug 5 | 5 mm | 3,0 – 4,0 mm |
| Plug 6 | 6 mm | 3,5 – 5,0 mm |
| Plug 8 | 8 mm | 4,5 – 6,0 mm |
| Plug 10 | 10 mm | 6,0 – 8,0 mm |
Twijfel je over de juiste plug bij jouw ondergrond, lees dan onze keuzehulp over pluggen en ankers per ondergrond. Boor in twijfel liever een maat kleiner en test: bijboren kan altijd, een te groot gat niet.
Veelgemaakte fouten
- Met klopfunctie in hout, metaal of tegels boren: de klopstand is alleen voor steen en beton. In andere materialen scheurt of barst je het werkstuk.
- Een steenboor in metaal (of omgekeerd): elke boorpunt is op één materiaal afgestemd. De verkeerde combinatie glijdt af, wordt bot of verbrandt.
- Te snel boren in inox: hoog toerental hardt het oppervlak en maakt de boor stomp. Laag toerental, druk en koeling zijn de sleutel.
- Te groot boren voor een plug: het gat moet exact de plugmaat zijn, anders draait de plug mee en verlies je houdkracht.
Bekijk de volledige selectie via ons borenassortiment of vind al jouw gereedschap en bouwmaterialen in België op de DHZ-Proshop webshop.
Veelgestelde vragen over boren
Welke boor gebruik ik voor beton of een muur?
Welke boor voor roestvast staal (inox)?
Welke boor voor tegels zonder dat ze barsten?
Welke boor voor gipsplaat?
Welke boormaat hoort bij plug 6, 8 of 10?
Mag ik met de klopfunctie in hout of metaal boren?
Geplaatst door de gereedschapsexpert van DHZ-Proshop — jouw specialist in boren: houtboren, metaalboren (HSS en cobalt), steen- en betonboren, tegelboren en diamantboren. Webshop 24/7 beschikbaar en afhaalpunt in Beerse. Vragen over de juiste boor voor jouw materiaal? Contacteer ons team of bekijk ons volledige borenassortiment.
